ប្រាសាទតាសោម

ប្រាសាទតាសោមក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ឧទ្ទិសថ្វាយព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន

ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ គឺជាមហាវីរក្សត្រដ៏ល្បីឈ្មោះនៅសម័យមហានគរដែលបានធ្វើឲ្យប្រទេសជាតិមានសុខសន្ដិភាព ព្រំដែនគោកនិងទឹកមានវិសាលភាពធំធេង ហើយមានការរីកចម្រើនលើគ្រប់វិស័យទាំងអស់ នៅសម័យនោះព្រះអង្គបានកសាងសមិទ្ធផលជាច្រើនសម្រាប់ជាតិ សាសនា និងប្រជារាស្ដ្រនៅទូទាំងប្រទេស ដូចជាសាលារៀន សាលាសំណាក់ ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន មន្ទីរពេទ្យ ប្រាង្គប្រាសាទ… ។

ចំណែកប្រាសាទតាសោមដែលកសាងក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គសម្រាប់ឧទ្ទិសថ្វាយចំពោះលទ្ធិព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយានដែលនៅគោបុរៈមានមុខលោកេស្វរៈបែរទៅរកទិសធំៗទាំង៤ តំណាងឲ្យព្រះអង្គមានព្រហ្មវិហារធម៌ចំពោះនាហ្មឺនសព្វមុខមន្ដ្រី ប្រជារាស្ដ្រគ្រប់ទិសទី ។

ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ គឺជាយុគសម័យមាសនៃប្រវត្ដិសាស្ដ្រប្រទេសកម្ពុជានាសម័យមហានគរ ហើយព្រះអង្គបានកសាងប្រាសាទយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ពាសពេញផ្ទៃប្រទេស ដើម្បីគោរពបូជាតាមលទ្ធិព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន និងមួយចំនួនទៀតឧទ្ទិសថ្វាយចំពោះព្រះរាជវង្សានុវង្សរបស់ព្រះអង្គទៀតផង ។ ចំណែកប្រាសាទតាសោមមានទីតាំងស្ថិតនៅខាងកើតប្រាសាទនាគព័ន្ធ ជិតគីឡូម៉ែត្រលេខ៤ តាមផ្លូវវង់ធំនៃភូមិសាស្ដ្រខេត្ដសៀមរាប កសាងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នាសតវត្សទី១៣ នៅសម័យមហានគរដ៏រុងរឿង ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន ដែលបរិវេណខាងក្រៅប្រាសាទ គេសង្កេតឃើញមានរុក្ខជាតិតូចធំដុះខ្ពស់ៗចោលម្លប់ត្រឈឹងត្រឈៃ ធើ្វឲ្យអ្នកទេសចរបានសុខកាយសប្បាយចិត្ដ ភ្លេចអស់នូវទុក្ខកង្វល់ទាំងពួង ។

នៅគោបុរៈប្រាសាទតាសោមមិនខុសប្លែកពីប្រាង្គប្រាសាទដែលកសាងក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គនោះទេ សុទ្ធតែមានលម្អទៅដោយរូបលោកេស្វរៈមុខ៤បែរទៅទិសធំៗទាំងបួន តំណាងឲ្យព្រហ្មវិហារធម៌ មេត្ដា ករុណា ឧបេក្ខា និងមុទិត្ដា របស់ព្រះអង្គចំពោះនាហ្មឺន សព្វមុខមន្ដ្រី ប្រជារាស្ដ្រ ព្រះអង្គតែងមានព្រះបន្ទូលថា ទុក្ខលំបាករបស់ប្រជារាស្ដ្រគឺជាទុក្ខលំបាករបស់ព្រះអង្គ ។ ប្រាសាទនេះមានកំពូលតែមួយលម្អដោយព្រហ្មមុខ៤ ហើយមានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញ មានបណ្ដោយ២៤០ម៉ែត្រ ទទឹង២០០ម៉ែត្រ ពេលចូលទៅដល់បរិវេណខាងក្នុង គេសង្កេតឃើញនៅតាមហោជាងនៃរោងទងព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទមានចម្លាក់រឿងរ៉ាវទាក់ទងនឹងព្រះពុទ្ធសាសនាយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងមានធម្មសាលាចំនួន២ ។

បើតាមលក្ខណៈនៃសំណង់ ប្រាង្គប្រាសាទតាសោមស្ថិតក្នុងរចនាប័ទ្មបាយ័ន ហើយកសាងតំណាលប្រាសាទតាព្រហ្ម បន្ទាយក្ដី ព្រះខ័ន នាគព័ទ្ធ គឺបន្ទាប់ពីព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ធ្វើការបង្រួបបង្រួមជាតិមាតុភូមិ ហើយរំដោះប្រទេសជាតិរួចពីពួកចាមឈ្លានពាន ដោយបោះនិវេសនដ្ឋានបណ្ដោះអាសន្ននៅទីនោះ ក្នុងបំណងជួសជុលប្រាង្គប្រាសាទដែលបែកបាក់ដោយសារសង្គ្រាម ព្រមទាំងកសាងប្រាសាទមួយចំនួនទៀតនៅតំបន់នោះ ។

ប្រាសាទទាំងឡាយដែលកសាងក្នុងរចនាប័ទ្មបាយ័ន គេសង្កេតឃើញហាក់ដូចជាមានភាពប្រញាប់ប្រញាល់ ថ្មមិនសូវមានគុណភាព ហើយសំណង់កសាងលើដីរាបស្មើដូចវត្ដអារាមអ៊ីចឹង លើកលែងតែប្រាសាទបាយ័ន ក្នុងបំណងបង្រួបបង្រួមទស្សនៈនៃសាសនាព្រហ្មញ្ញ និងព្រះពុទ្ធសាសនា ។ លក្ខណៈពិសេសនៃរចនាប័ទ្មនេះបុព្វបុរសយើងកសាងប្រាង្គមុខបួនញញឹមស្រស់ស្រាយ និងគោបុរៈមានលម្អរូបលោកេស្វរៈ ហើយផ្លូវចូលទៅកាន់ប្រាសាទទាំងសងខាងនៃបង្កាន់ដៃមានលម្អរូបនាគជាសម្គាល់ទៀតផង ។

ប្រាសាទតាសោមទោះបីជាទទួលរងនូវការបំផ្លិចបំផ្លាញផ្នែកខ្លះក៏ដោយ តែមានក្បាច់ចម្លាក់រចនាល្អគួរឲ្យគយគន់ មិនចាញ់ប្រាង្គប្រាសាទមួយចំនួននៅតំបន់អង្គរប៉ុន្មានឡើយ ។ បច្ចុប្បន្នចំនួនអ្នកទេសចរពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានដែលទៅទស្សនាប្រាសាទល្បីៗនៅតំបន់អង្គររួចហើយ បានចំណាយពេលវេលាទៅទស្សនាប្រាសាទនេះជាបន្ដបន្ទាប់ ម្នាក់ៗលាន់មាត់សរសើរពីសម្រស់ប្រាង្គប្រាសាទ និងធម្មជាតិនៅទីនោះមិនដាច់ពីមាត់ ។

ប្រាសាទនេះពិតជារួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ លើកស្ទួយសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្នុងតំបន់ ក៏ដូចជាទូទាំងប្រទេសផងដែរ ។ តាមរយៈសិលាចារឹកមួយចំនួនបញ្ជាក់ថា ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានកសាងសាលារៀន សាលាដំណាក់ មន្ទីរពេទ្យ ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន ប្រព័ន្ធធារាសាស្ដ្រ ប្រាង្គប្រាសាទ យ៉ាងច្រើនលើសលុប សម្រាប់ប្រយោជន៍ជាតិ សាសនា ប្រជាពលរដ្ឋ ។ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ត្រូវប្រជាពលរដ្ឋនាហ្មឺនសព្វមុខមន្ដ្រី និងប្រវត្ដិសាស្ដ្រចាត់ទុកថា ជាក្សត្រដែលមានសេចក្ដីអង់អាចក្លាហាន ប្រកបដោយគតិបណ្ឌិត ជានិច្ចកាលព្រះអង្គតែងគិតគូរពីបញ្ហាសុខទុក្ខរបស់ប្រជារាស្ដ្រ និងមាតុភូមិ ។ នាសម័យនោះព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យប្រទេសជាតិមានការរីកចម្រើនគ្រប់វិស័យ ធ្វើឲ្យសត្រូវខ្លបខ្លាចគ្រប់ទិសទី ៕