ប្រាសាទដំមេ ឬ ប្រាសាទវាយម៉ែ

ប្រាសាទដំមេ ដើមឡើយជាចេតិយ

ប្រាសាទដំមេ ដើមឡើយគ្រាន់តែជាចេតិយបញ្ចុះអដ្ឋិធាតុមនុស្សម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្ដែអ្នកស្រុកបានដាក់ឈ្មោះហៅថា វាយដំម៉ែ លុះមកដល់សម័យបច្ចុប្បន្នទើបទើបគេហៅថា ប្រាសាទដំមេ ។ ប្រាសាទដំមេនេះ គឺមានប្រវត្ដិក្នុងរឿងនិទានមួយ ដែលបុរសម្នាក់ទៅធ្វើស្រែពេលម្ដាយយកបាយទៅឲ្យហូបយឺតពេលបន្តិច ក៏ច្រានឲ្យដួលរហូតទាល់តែស្ដ្រីជាម្ដាយនោះស្លាប់ ក្រោយមកកូននោះបានធ្វើចេតិយសម្រាប់ទុកសពម្ដាយដោយមានរូបរាងដូចប្រាសាទ ទើបអ្នកស្រុកបានដាក់ឈ្មោះថា ប្រាសាទដំមេរហូតទៅ ។

ប្រាសាទដំមេ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្ដ្រភូមិកំពង់គ១ ក្នុងឃុំកៀនសង្កែ ស្រុកសូទ្រនិគម ខេត្ដសៀមរាប ក្នុងចម្ងាយ ១៥០០ម៉ែត្រ ទៅទិសខាងកើតភូមិកំពង់គ១ ។

ប្រាសាទដំមេមានរូបរាងទ្រង់ទ្រាយសមរម្យមិនខុសពីប្រាសាទឯទៀតនោះទេ ។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងពីថ្មបាយក្រៀម និងថ្មភក់ ដែលមានទំហំ ៥ម៉ែត្របួនជ្រុង និងកម្ពស់ ៥ម៉ែត្រ ។

រឿងប្រវត្ដិដំមេនោះត្រូវបានលោក រេត សាមុត ជាអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវវត្ដប្រាសាទបានឲ្យដឹងថា កាលពីព្រេងនាយ គឺមានកសិករម្នាក់ដែលជាអ្នកមានស្ដុកស្ដម្ភនៅក្នុងឃុំកៀនសង្កែ បានចេញទៅប្រកបមុខរបរជាកសិករបង្កបង្កើនផលទៅតាមរដូវកាល ដែលបានកំណត់ ដូចជា ប្រកបមុខរបរកសិកម្មជាដើម ។ ក្រោយមកបុរសនោះក៏ធ្វើការដាំដុះដំណាំកសិកម្ម ឯម្ដាយរបស់គាត់ជាស្ដ្រីមេម៉ាយម្នាក់ ជាអ្នកដាំបាយយកទៅឲ្យកូនដែលកំពុងតែបង្កបង្កើនផល ។

លោករេត សាមុត បានបន្តទៀតថា មានថ្ងៃមួយ ម្ដាយដែលជាស្ដ្រីមេម៉ាយនោះ មានការយឺតយ៉ាវក្នុងការយកបាយទៅឲ្យកូន ដោយសារតែគាត់ជាប់រវល់មានភារកិច្ចក្នុងផ្ទះច្រើនទៀត ។ ពេលស្ដ្រីនោះយកបាយទៅឲ្យ កូននោះក៏បានស្ដីបន្ទោសឲ្យម្ដាយថា ហេតុអីបានជាយូរម្ល៉េះ ខ្ញុំឃ្លានបាយខ្លាំងណាស់ ។ និយាយរួច បុរសជាកូននោះក៏ច្រានម្ដាយឲ្យដួលទៅនឹងដី បណ្ដាលឲ្យស្លាប់តែម្ដងទៅ ។

គេបានដំណាលថា ពេលស្ដ្រីរងគ្រោះនោះស្លាប់ទៅ បុរសជាកូនមិនស្មានថាម្ដាយរបស់ខ្លួននោះស្លាប់ទេ ព្រោះខ្លួនកំពុងតែហូបបាយ ។ បាយរួចទើបដឹងថាម្ដាយរបស់ខ្លួនស្លាប់ទៅហើយ បុរសនោះមានការស្ដាយក្រោយ ទើបសម្រេចចិត្ដយកមាសប៉ុនដូងទុំទៅដោះដូររកជីវិតម្ដាយមកវិញ តែហួសពេលទៅហើយ ។

លោក រេត សាមុត បានបន្តទៀតថា ក្រោយពីបុរសនោះយកមាសទៅរកជីវិតម្ដាយមិនបាន ក៏សម្រេចយកមាសប៉ុនដូងទុំនោះទៅធ្វើជាចេតិយសម្រាប់បញ្ចុះសពម្ដាយនៅទីនោះរហូតមក ។ ប៉ុន្ដែការធ្វើចេតិយនេះមានរូបរាងដូចប្រាសាទ អ៊ីចឹងក្រោយមកអ្នកស្រុកនៅក្នុងស្រុកនោះ ដាក់ឈ្មោះហៅថាប្រាសាទដំម៉ែ ។ លុះមកដល់សម័យបច្ចុប្បន្ន គេគ្រប់គ្នាហៅថាប្រាសាទដំមេវិញ ។

នៅក្បែរប្រាសាទនោះក៏មានទឹកស្រះព័ទ្ធជុំវិញដូចប្រាសាទឯទៀតផងដែរ ។ សព្វថ្ងៃ ប្រាសាទដំមេត្រូវបានខូចខាតស្ទើរអស់ទាំងស្រុងទៅហើយ ដោយសារមានអ្នកស្រុកខ្លះទៅបំផ្លាញ ៕

ប្រាសាទដំមេ ឬ ប្រាសាទវាយម៉ែ