ការយំសោក និងទុក្ខព្រួយដែលមិនត្រឹមត្រូវ៖ ស្លាកសញ្ញា 'Scambodia' របស់ WSJ បង្កឱ្យមានការជជែកវែកញែក
សេចក្តីសង្ខេប៖ របាយការណ៍របស់កាសែត Wall Street Journal ដែលដាក់ស្លាកប្រទេសកម្ពុជាថាជា "Scambodia" បានបង្កឱ្យមានការជជែកវែកញែកអំពីក្រមសីលធម៌ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដោយមន្ត្រី និងអ្នកកែសម្រួលកម្ពុជាបានបដិសេធពាក្យនេះថាជាពាក្យដែលនាំឲ្យមានការយល់ច្រឡំ និងបង្កគ្រោះថ្នាក់។ នៅក្នុងផតខាស Raw & Real របស់កាសែត Khmer Times អ្នកកែសម្រួល Grace Ong និង Van Roeun អំពាវនាវឱ្យមានរបាយការណ៍ដែលមានតុល្យភាព និងផ្អែកលើការពិត ដោយព្រមានថាចំណងជើងដ៏រំជួលចិត្ត និងការនិទានរឿងដដែលៗប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការបំភាន់ប្រទេស និងមើលរំលងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត។
របាយការណ៍ថ្មីៗមួយរបស់កាសែតប្រចាំថ្ងៃអាមេរិក The Wall Street Journal បានបង្កឲ្យមានការជជែកវែកញែកឡើងវិញជុំវិញការផ្សាយព័ត៌មានអន្តរជាតិអំពីប្រទេសកម្ពុជា បន្ទាប់ពីការបោះពុម្ពផ្សាយនេះបានប្រើពាក្យ "Scambodia" ដើម្បីពិពណ៌នាអំពីប្រទេសនេះនៅក្នុងរឿងមួយស្តីពីឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត ដែលជំរុញឲ្យមានការព្រួយបារម្ភអំពីភាពយុត្តិធម៌ ភាពត្រឹមត្រូវ និងផលប៉ះពាល់កាន់តែទូលំទូលាយនៃរឿងរ៉ាវបែបនេះ។
បញ្ហានេះគឺជាចំណុចសំខាន់នៃផតខាស “Raw & Real” របស់កាសែតខ្មែរថាមស៍នៅថ្ងៃសុក្រ ដែលរៀបចំដោយលោក Ben Sokhean និពន្ធនាយកកាសែតជាតិ ដោយមានការយល់ដឹងពីលោកស្រី Grace Ong អនុប្រធានក្រុម និងលោក Van Roeun និពន្ធនាយក ដែលបានពិនិត្យមើលផលវិបាកនៃរបាយការណ៍ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងការផ្សាយព័ត៌មានអំពីបញ្ហាអន្តរជាតិស្មុគស្មាញ។
អត្ថបទរបស់ WSJ ដែលបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ដែលមានចំណងជើងថា “របៀបដែលឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតបានក្លាយជាឧស្សាហកម្មឈានមុខគេនៅក្នុង 'ប្រទេសស្កុតឡេន'” បានគូសបញ្ជាក់ពីការកើនឡើងនៃប្រតិបត្តិការឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត និងបណ្តាញជួញដូរមនុស្ស ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាកំពុងដំណើរការនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួននៃប្រទេសកម្ពុជា រួមទាំងរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តព្រះសីហនុ។
ខណៈពេលដែលរបាយការណ៍នេះបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ទៅលើកង្វល់ធ្ងន់ធ្ងរ អ្នករិះគន់អះអាងថា ការប្រើប្រាស់ស្លាកសញ្ញាទូលំទូលាយនេះប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការពង្រឹងគំរូ និងធ្វើឱ្យខូចដល់រូបភាពទូលំទូលាយរបស់ប្រទេស។ ប្រទេសកម្ពុជាបានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំង និងបានបដិសេធជាផ្លូវការចំពោះរបាយការណ៍ WSJ និងការប្រើប្រាស់ពាក្យ "Scambodia" ដោយពណ៌នាវាថាជាការបំភាន់ ប្រមាថ និងបំផ្លាញរូបភាពរបស់ប្រទេស។
នៅក្នុងអត្ថបទវិចារណកថារបស់លោកដែលបានចេញផ្សាយដោយ WSJ ដែលមានចំណងជើងថា “កម្ពុជាប្តេជ្ញាបញ្ឈប់ឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត” រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានសង្កត់ធ្ងន់លើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាបន្តបន្ទាប់របស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតឆ្លងដែន និងពង្រឹងវិធានការអនុវត្តច្បាប់ ខណៈពេលដែលអំពាវនាវឱ្យមានការរាយការណ៍ដែលមានតុល្យភាព និងមានការទទួលខុសត្រូវលើបញ្ហានេះ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រសួងបានរក្សាជំហររឹងមាំរបស់ខ្លួនក្នុងការទាមទារឱ្យ WSJ ដកពាក្យ “Scambodia” ចេញ ដោយពណ៌នាថាវាជាការប្រមាថ និងប៉ះពាល់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
អនុប្រធានក្រុម Grace Ong (ឆ្វេង) និងប្រធាននិពន្ធ Van Roeun (ទី២-ឆ្វេង) នៅលើផតខាស Raw & Real ដែលរៀបចំដោយលោក Ben Sokhean និពន្ធនាយកជាតិ។ KT/Nuon Soksarin
ក្នុងអំឡុងពេលសម្ភាសន៍ លោក រឿន ដែលជាអ្នកកាសែតកម្ពុជាដែលមានបទពិសោធន៍ច្រើនឆ្នាំ បាននិយាយថា ចំណងជើងខ្លួនឯងឆ្លុះបញ្ចាំងពីបញ្ហាដ៏ស៊ីជម្រៅមួយនៅក្នុងវិស័យសារព័ត៌មាន ដែលភាសាដែលទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍អាចគ្របដណ្ដប់លើការរាយការណ៍ដែលមានតុល្យភាព។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ចំណងជើងនេះគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ រសើប និងរំជួលចិត្តខ្លាំងណាស់ទាក់ទងនឹងការសរសេរព័ត៌មានតាមសារព័ត៌មាន» ដោយលោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ចំណងជើងត្រូវតែឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងត្រឹមត្រូវអំពីខ្លឹមសារពេញលេញនៃរឿងមួយ ជាជាងពង្រីកការយល់ឃើញអវិជ្ជមាន។
ចំណែកឯលោកស្រី Ong ដែលជានិពន្ធនាយកជនជាតិម៉ាឡេស៊ីដែលមានបទពិសោធន៍ខ្ពស់ បាន���បន្ទរក្តីបារម្ភនេះ ដោយកត់សម្គាល់ថា ខណៈដែលចំណងជើងដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍គឺជាផ្នែកមួយនៃសារព័ត៌មានសម័យទំនើប វាអាចមានផលវិបាកដែលមិនបានគិតទុក។
នាងបាននិយាយថា «វាជារឿងគួរឲ្យសោកស្ដាយណាស់ដែលវាងាយស្រួលចាប់អារម្មណ៍»។ «ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ គ្មានអំណះអំណាងណាមួយដែលថាប្រទេសកម្ពុជាល្បីល្បាញខាងការបោកប្រាស់នោះទេ។ ប៉ុន្តែនេះជារឿងដែលធ្វើឲ្យឈឺចាប់នៅពេលនេះ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលពិតជាកំពុងចាត់វិធានការដើម្បីបង្ក្��ាបអ្នកបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិតទាំងអស់នេះ»។
អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា ខណៈដែលរបាយការណ៍អន្តរជាតិបានគូសបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតអំពីបញ្ហាទាក់ទងនឹងការឆបោក ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនោះមិនទាន់ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីទូទាំងពិភពលោកដូចគ្នានោះទេ។
ការពិភាក្សាបានគូសបញ្ជាក់ពីរបៀបដែលនិទានកថាដដែលៗអាចជះឥទ្ធិពលដល់ការយល់ឃើញអន្តរជាតិ ជាពិសេសនៅពេលដែលត្រូវបានពង្រឹងនៅទូទាំងវេទិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាច្រើន។
លោក Ong បានមានប្រសាសន៍ថា «នៅពេលដែលចំណងជើងមួយទាក់ទាញបែបនេះ វានឹងទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍។ អ្នកដែលបានអានវា ពួកគេនឹងចងចាំ។ ដូច្នេះ វាហួសពីការគ្រប់គ្រងរបស់យើង»។ «អ្វីដែលយើងអាចគ្រប់គ្រងបានគឺរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែប្រាប់ពិភពលោកអំពីអ្វីដែលខ្លួនកំពុងធ្វើ»។
ផតខាសនេះក៏បានស្វែងយល់ពីផលប៉ះពាល់កាន់តែទូលំទូលាយនៃការពណ៌នាបែបនេះ ជាពិសេសលើសេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យទេសចរណ៍របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ លោក Roeun បានព្រមានថា ការកាត់បន្ថយប្រទេសមួយឲ្យនៅសល់តែនិទានកថាតែមួយអាចមានផលវិបាករយៈពេលវែង។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ប្រសិនបើចំណងជើងមានលក្ខណៈអវិជ្ជមាន វាមានន័យថាវាអាចប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសទាំងមូល» ដោយបន្ថែមថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកមានតួនាទីក្នុងការទប់ទល់នឹងការយល់ច្រឡំតាមរយៈការរាយការណ៍ដែលផ្អែកលើការពិត។
និពន្ធនាយកទាំងពីររូបបានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃសារព័ត៌មាននៅនឹងកន្លែង ដោយអះអាងថា ភាពជិតស្និទ្ធនៅតែជាចំណុចកណ្តាលនៃការរាយការណ៍ដ៏ត្រឹមត្រូវ ជាពិសេសនៅពេលគ្របដណ្តប់លើបញ្ហាស្មុគស្មាញដូចជាឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត។
លោក Roeun បានមាន��្រសាសន៍ថា «ប្រសិនបើយើងនិយាយអំពីការរាយការណ៍បែបប្រពៃណី វាមានន័យថា ការចុះទៅពិនិត្យនៅនឹងកន្លែង និងការផ្ទៀងផ្ទាត់នៅនឹងកន្លែង គឺជាទិដ្ឋភាពសំខាន់បំផុតនៃការរាយការណ៍»។ លោកបានកត់សម្គាល់ថា ការចូលមើលមានកម្រិត ការចុះទៅពិនិត្យរយៈពេលខ្លី ឬការពឹងផ្អែកលើប្រភពបន្ទាប់បន្សំ អាចនាំឱ្យមានការរៀបរាប់មិនពេញលេញ ឬលម្អៀង។
លោក Ong បានយល់ស្រប ដោយគូសបញ្ជាក់ពីដែនកំណត់នៃការរាយការណ៍ពីចម្ងាយនៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថលសព្វថ្ងៃនេះ។
នាងបាននិយាយថា «វាពិបាកនឹងស្គាល់ប្រទេសមួយណាស់ នៅពេលដែលអ្នកមកទីនេះបានត្រឹមតែបីថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ»។ «ហើយនៅពេលដែលអ្នកមកដោយមានបំណងស្វែងរកតែការក្លែងបន្លំ អ្នកនឹងរកឃើញការក្លែងបន្លំ។ ការក្លែងបន្លំកើតឡើងនៅគ្រប់ទីកន្លែង ជុំវិញពិភពលោក»។
ការពិភាក្សានេះបានចង្អុលបង្ហាញពីភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើងរវាងល្បឿន និងភាពត្រឹមត្រូវនៅក្នុងសារព័ត៌មានសកល ដែលឧបករណ៍ឌីជីថលអាចឱ្យមានការរាយការណ៍យ៉ាងឆាប់រហ័ស ប៉ុន្តែក៏អាចលើកទឹកចិត្តដល់ការកែច្នៃព័ត៌មានដែលមិនទាន់បានផ្ទៀងផ្ទាត់ ឬមិនពេញលេញផងដែរ។
លោក Ong បានមានប្រសាសន៍ថា «អ្នកអាចទាញយកការពិតគ្រប់ប្រភេទពីអ៊ីនធឺណិត… ដោយមិនចាំបាច់ដើរចូលទៅក្នុងប្រទេសណាមួយឡើយ»។ «អ្នកមិនបង្ហាញរឿងរ៉ាវពេញលេញក្នុងនាមជាអ្នកសារព័ត៌មានទេ»។
ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ និពន្ធនាយកបានទទួលស្គាល់ថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកមិនមែនគ្មានបញ្ហាប្រឈមនោះទេ ជាពិសេសក្នុងការធានាការទទួលបានព័ត៌មាន និងការរក្សាឯករាជ្យភាពផ្នែកវិចារណកថា។ លោក Ong បានកត់សម្គាល់ថា ការបើកចំហរកាន់តែច្រើនពីអាជ្ញាធរអាចជួយកែលម្អគុណភាពនៃការរាយការណ៍។
លោកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា «ព័ត៌មានក៏គួរតែអាចចូលទៅដល់បានកាន់តែងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានផងដែរ… រដ្ឋាភិបាលគួរតែគាំទ្រអ្នកសារព័ត៌មានក្នុងន័យថា ពួកគេធ្វើឲ្យខ្លួនឯងអាចចូលទៅដល់បានកាន់តែងាយស្រួល»។
លើសពីនេះ លោក Roeun បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការទទួលខុសត្រូវផ្នែកវិចារណកថានៅតែជាចំណុចសំខាន់ ដោយអ្នកសារព័ត៌មានត្រូវបែងចែកឱ្យច្បាស់លាស់រវាងការពិត គំនិត និងភាពលំអៀង។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «យើងបង្ហាញការពិត។ យើងជម្រាបជូនសាធារណជន។ យើងមិនញុះញង់សាធារណជនទេ» ដោយបន្ថែមថា ការផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មាន និងការ��ជៀសវាងភាសាដែលនាំឲ្យយល់ច្រឡំគឺមានសារៈសំខាន់ក្នុងការរក្សាភាពជឿជាក់។
ការសន្ទនានេះក៏បានលើកយកតួនាទីរបស់ទស្សនិកជនក្នុងការរុករកទេសភាពប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដ៏ស្មុគស្មាញនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ជាកន្លែងដែលព័ត៌មានមិនពិត និងរឿងរ៉ាវប្រកួតប្រជែងកំពុងរីករាលដាល។
លោក Ong បានមានប្រសាសន៍ថា «ក្នុងនាមជាអ្នកអាន អ្នកត្រូវតែផ្ទៀងផ្ទាត់ពីប្រភពត្រឹមត្រូវ» ដោយកត់សម្គាល់ថា អក្ខរកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមានសារៈសំខាន់កាន់តែខ្លាំងឡើងក្នុងការបែងចែករវាងការរាយការណ៍ពីអង្គហេតុ និងមតិ។
លោក Roeun បានបន្ថែមថា ទស្សនិកជនគួរតែពឹងផ្អែកលើ «ប្រភពផ្លូវការ និងបានផ្ទៀងផ្ទាត់» ដើម្បីជៀសវាងការបំភាន់ដោយខ្លឹមសារដែលមិនបានផ្ទៀងផ្ទាត់ដែលកំពុងចរាចរតាមអ៊ីនធឺណិត។
របាយការណ៍ WSJ បានកើតឡើងនៅពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាកំពុងពង្រឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត រួមទាំងការបង្ក្រាបទូទាំងប្រទេសលើប្រតិបត្តិការឆបោក និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូអន្តរជាតិ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកចូលរួមក្នុងផតខាសបានអះអាងថា ការវិវត្តបែបនេះត្រូវតែត្រូវបាន���ំនាក់ទំនងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាងមុនទៅកាន់ទស្សនិកជនទូទាំងពិភពលោក។
ក្រៅពីភាពចម្រូងចម្រាសភ្លាមៗ ការជជែកវែកញែកនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីសំណួរទូលំទូលាយមួយដែលសារព័ត៌មានសម័យទំនើបកំពុងប្រឈមមុខ៖ របៀបធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពរវាងការរាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតជាមួយនឹងការទទួលខុសត្រូវខាងសីលធម៌ដើម្បីជៀសវាងការធ្វើទូទៅហួសហេតុ។ ចំពោះប្រទេសកម្ពុជា ហានិភ័យគឺខ្ពស់ជាពិសេស ដោយសាររឿងរ៉ាវដែលបង្កើតឡើងនៅបរទេសអាចជះឥទ្ធិពលដល់ការវិនិយោគ ទេសចរណ៍ និងការយល់ឃើញផ្នែកការទូត។
នៅក្នុងលិខិតមួយច្បាប់ថ្មីៗនេះ ផ្ញើទៅកាន់លោកស្រី Emma Tucker និពន្ធនាយកនៃកាសែត The Wall Street Journal ប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CHRC) លោកស្រី Keo Remy បានលើកឡើងពីក្តីបារម្ភជុំវិញអត្ថបទនេះ ដោយបញ្ជាក់ថាពាក្យថា "Scambodia" បានពណ៌នាដោយអយុត្តិធម៌អំពីប្រទេសទាំងមូលថាមានទំនាក់ទំនងជាមួយឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការស្អប់ខ្ពើម និងការរើសអើងប្រឆាំងនឹងប្រជាជនកម្ពុជា។
លោកបានបន្ថែមថា ឃ្លានេះគឺជាស្លាកដ៏រំជើបរំជួល និងញុះញង់ ដែលមិនបំពេញតាមស្តង់ដារនៃភាពត្រឹមត្រូវ ភាពយុត្តិធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវ ដែលរំពឹងទុកនៅក្នុងសារព័ត��មានសីលធម៌ ជាពិសេសនៅពេលដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញដូចជាឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត។
នៅថ្ងៃសុក្រ ក្រុមនិពន្ធនាយកបានអំពាវនាវឱ្យមានការរាយការណ៍ដែលមានភាពលម្អិត និងមានការទទួលខុសត្រូវបន្ថែមទៀត ទាំងពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិ និងក្នុងស្រុក ដើម្បីធានាថា ការពិតដ៏ស្មុគស្មាញមិនត្រូវបានកាត់បន្ថយទៅជាស្លាកសាមញ្ញនោះទេ។
«យើងអាចវង្វេងផ្លូវបាន ពីព្រោះមានព័ត៌មានជាច្រើនកំពុងកើតឡើងគ្រប់ទីកន្លែង ដូចជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ព័ត៌មានពិត ឬអ្វីក៏ដោយ។ ដូច្នេះហើយបានជាយើងត្រូវតែធ្វើដូច្នេះ ខ្ញុំចង់មានន័យថា ទស្សនិកជនត្រូវតែទទួលបានការអប់រំ និងមានការអប់រំបន្ថែមទៀត»។
យើងមិនអាចជឿអ្វីដែលកំពុងកើតឡើងនៅលើគេហទំព័រ និងនៅលើបណ្តាញសង្គមបានទេ”។
Comments