ADB ពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជា ផ្តោតលើកំណើនប្រកបដោយចីរភាព

ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) បានអះអាងឡើងវិញនូវភាពជាដៃគូដ៏រឹងមាំជាមួយកម្ពុជា និងការប្តេជ្ញាចិត្តគាំទ្រការបម្រើគោលដៅធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចមានភាពចម្រុះ អភិវឌ្ឍន៍វិស័ឯឯកជន និងវិនិយោគលើដួលដៃមនុស្ស ដើម្បីធានាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដែលរួមបញ្ចូលគ្នា។

ការធានានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយលោកប្រធាន ADB ម៉ាសាតូ ខាន់ដា ក្នុងអំឡុងជួបពិភាក្សាជាមួយសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅព្រះបរមរាជវាំងអគ្គីសនី កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ព័ត៌មានរបស់ ADB។

លោក ខាន់ដា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ *«ក្នុងអំឡុងពេលដែលអារម្មណ៍ពិភពលោកកំពុងតែឡើងក្តៅរឿងរហ័ស ការដឹកនាំដ៏រឹងមាំ និងការប្តេជ្ញាចិត្តលើការអភិវឌ្ឍន៍ដែលផ្តោតលើមនុស្ស គឺជាកត្តាចាំបាច់។ ADB ប្តេជ្ញាគាំទ្រកម្ពុជា នៅពេលដែលប្រទេសកំពុងឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ច និងបង្កើតឱកាសថ្មីៗ ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះបំផុត។»*

ក្នុងអំឡុងពិភាក្សា លោក ខាន់ដា និងសម្តេចតេជោ បានយកឈ្នះលើសារៈសំខាន់នៃការធ្វើឱ្យសមរម្យរវាងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងសុវត្ថិភាពអេកូឡូស៊ី ព្រមទាំងការរក្សាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌។ ពួកគេក៏បានពន្លឺនូវសារៈសំខាន់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថាមពលក្នុងតំបន់ រួមទាំងការចូលរួមរបស់កម្ពុជាក្នុងបណ្តាញអគ្គិសនីអាស៊ាន (ASEAN Power Grid) ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពចូលប្រើប្រាស់ថាមពល និងសុវត្ថិភាពថាមពល។

ក្នុងអំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកអស់រយៈពេល៣ថ្ងៃ (ពីថ្ងៃទី១៨-២១ ខែមីនា) លោក ខាន់ដា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជាគឺជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់ ហើយការសហការីភាពរវាង ADB និងកម្ពុជាកំពុងរឹងមាំឡើងជាលំដាប់។ លោកបានថ្លែងជំនឿស៊ប់ថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ភាពជាដៃគូនេះនឹងបន្តរីករាយ។ លើសពីនេះ ADB នៅតែប្តេជ្ញាពង្រីកកិច្ចសហការជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីគាំទ្រគោលដៅយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជាឆ្ពោះទៅរកឆ្នាំ២០៥០។

ឆ្លើយតបទៅនឹងការអះអាងខាងលើ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះការគាំទ្រយូរឆ្នាំរបស់ ADB ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ការអភិវឌ្ឍន៍សង្គម-សេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា។ សម្តេចបានសង្កត់ធ្ងន់ពីសារៈសំខាន់នៃការកំណត់គោលដៅច្បាស់លាស់ ដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ការបង្កើតការងារ និងការអភិវឌ្ឍន៍ដែលអាចអនុវត្តបានយូរអង្វែង ព្រមទាំងអនុវត្តគោលនយោបាយអាទិភាពដែលឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។ គោលនយោបាយទាំងនេះផ្តោតលើការកែលម្អសុខភាព ការអប់រំ និងឱកាសការងារ។

សម្តេចតេជោក៏បានបញ្ជាក់អំពីវិធានការសំខាន់ៗដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពសហគមន៍ដោយគាំទ្រការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាល និងកសាងសមត្ថភាពមូលដ្ឋាន ដើម្បីធានាប្រយោជន៍ដោយផ្ទាល់ដល់ប្រជាជន។ សម្តេចក៏បានពន្លឺនូវការណែនាំគោលនយោបាយដើម្បីលើកកម្ពស់ការអប់រំ ការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងកម្មវិធីវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការទីផ្សារពលកម្មបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។

លើសពីនេះ សម្តេចបានបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការពង្រឹងបរិយាកាសវិនិយោគ និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជា។ សម្តេចបានលើកទឹកចិត្តឱ្យ ADB បន្តសហការជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ក្រសួង និងស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលផ្សេងទៀត ដើម្បីពង្រឹងភាពជាដៃគូរបស់ពួកគេបន្ថែមទៀត។

នៅថ្ងៃដដែល ក្នុងអំឡុងពិភាក្សាជាមួយសម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ អ៊ុន ពែនមុនីរតន៍ លោក ខាន់ដា បានរំលេចអំពីការគាំទ្ររបស់ ADB ចំពោះកំណែទម្រង់សំខាន់ៗក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រជាតិរបស់ប្រទេស។ កំណែទម្រង់ទាំងនេះរួមមានការពង្រឹងឧស្សាហកម្មតម្លៃខ្ពស់ គាំទ្រសហគ្រាសតូច និងមធ្យម កែលម្អបរិយាកាសវិនិយោគ និងបង្កើនល្បឿនដំណើរការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល។

សម្តេច អ៊ុន ពែនមុនីរតន៍ បានរៀបរាប់អំពីយុទ្ធសាស្ត្រវិស័យវែងរបស់កម្ពុជា ដែលមានគោលដៅបំប្លែងប្រទេសជាប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមខ្ពស់ និងជាប្រទេសដែលមានចំណូលខ្ពស់នាពេលអនាគត។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះត្រូវបានគាំទ្រដោយគោលនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ៗ រួមទាំង «យុទ្ធសាស្ត្រសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍ និងភាពជាដៃគូ ២០២៤-២០២៨»។

សម្តេចបានមានប្រសាសន៍ថា៖ *«យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចពិធយ៍ – ដំណាក់កាលទី១ បង្ហាញពីអាទិភាពសំខាន់ៗរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល៖ ប្រជាជន ផ្លូវ ទឹក អគ្គិសនី និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ អាទិភាពទាំងនេះដឹកនាំគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋសភាអាណត្តិទី៧ និងស្របគ្នានឹងទិសដៅគោលនយោបាយវែងឆ្ងាយរបស់កម្ពុជា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដែលកំពុងកើតឡើងយ៉ាងរហ័ស។»*

ដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដែលអាចអនុវត្តបានយូរអង្វែង និងរួមបញ្ចូលគ្នា រាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងផ្តោតលើការពង្រឹងសមត្ថភាពស្ថាប័ន អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល ព្រមទាំងការកែលម្អការប្រមូលចំណូលក្នុងស្រុក។ សម្តេចក៏បានបន្ថែមថា កម្ពុជាកំពុងខិតខំបង្កើនសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង ពង្រឹងភាពធន់នឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ រួមមានការខិតខំពង្រឹងការតភ្ជាប់អាស៊ាន ជំរុញវិស័យសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះ ទាក់ទាញវិនិយោគ កែលម្អប្រសិទ្ធភាពការប្រមូលពន្ធ អភិវឌ្ឍដួលដៃមនុស្ស និងរៀបចំគោលនយោបាយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ដែលអាចអនុវត្តបានយូរអង្វែង។

លោក ខាន់ដា ក៏បានជួបពិភាក្សាជាមួយលោកស្រី ជា សេរី អគ្គនាយកធនាគារជាតិកម្ពុជា (NBC) ដើម្បីពិភាក្សាអំពីការពង្រីកសេវាធនាគារ ការទូទាត់ឌីជីថល និងគោលនយោបាយគាំទ្រសហគមន៍ជនបទ និងសហគ្រាសថ្មីៗ។

លោកស្រី ជា សេរី បានសង្កត់ធ្ងន់អំពីតួនាទីសំខាន់របស់ ADB ក្នុងការគាំទ្រការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ តាមរយះជំនួយបច្ចេកទេស និងការផ្តល់មូលនិធិដល់គម្រោងជាច្រើន។ ADB ��៏បានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពង្រឹងប្រព័ន្ធធនាគារកម្ពុជា តាមរយៈការជួយរៀបចំបទប្បញ្ញត្តិសម្រាប់វិស័យមីក្រហ្វីណែនស៍ ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេបំផុតក្នុងការបង្កើតបទប្បញ្ញត្តិបែបនេះ។

លោកស្រីក៏បានលើកឡើងពីការរួមចំណែករបស់ ADB ក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រវិស័យហិរញ្ញវត្ថុរបស់កម្ពុជា ដែលបានអភិវឌ្ឍយ៉ាងសកម្មចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០។ លោកស្រីក៏បានសម្គាល់ឃើញពីសក្តានុពលរបស់វិស័យកសិកម្មកម្ពុជា និងស្នើឱ្យ ADB បន្តគាំទ្រវិស័យសំខាន់នេះ។

លោកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ *«វាជាកិត្តិយសដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងការជួបជាមួយលោក ម៉ាសាតូ ខាន់ដា ប្រធានថ្មីរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី។ កម្ពុជាត្រូវបានជ្រើសរើសជាកន្លែងទស្សនកិច្ចជាលើកដំបូងរបស់លោកបន្ទាប់ពីត្រូវបានតែងតាំង។ យើងបានពិភាក្សាអំពីសក្តានុពលរបស់កម្ពុជា និងការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ (ទាំងផ្នែករឹង និងផ្នែកទន់) ដើម្បីធ្វើឱ្យសក្តានុពលនេះក្លាយជាការពិត។»*

លោកស្រីបានបន្ថែមថា៖ *«លោកប្រធាន ADB ក៏បានទស្សនាសារមន្ទីរ SOSORO ហើយមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះប្រវត្តិសាស្ត្រ និងស្មារតីរឹងប៉ឹងរបស់ប្រជាជនកម្ពុជ���។ យើងបានពន្លឺថា សន្តិភាព និងស្ថេរភាពគឺជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍។»*

លោកប្រធាន ADB បានសរសើរដល់ NBC ចំពោះការរីកចម្រើនក្នុងវិស័យធនាគារ និងប្រព័ន្ធទូទាត់ ដែលបានគាំទ្រកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ជំនួយដល់ពាណិជ្ជកម្ម និងលើកកម្ពស់ការរួមបញ្ចូលហិរញ្ញវត្ថុ។ ជាពិសេស ប្រព័ន្ធ Bakong បានក្លាយជាគំរូជោគជ័យសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍផ្សេងៗរៀនពី។ លោកក៏បានបញ្ជាក់ថា ADB នឹងបន្តគាំទ្រយ៉ាងសកម្មដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា។

ក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ច លោក ខាន់ដា បានទៅទស្សនាគម្រោងជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ជលផល និងបរិស្ថានសមុទ្រដែលគាំទ្រដោយមូលនិធិ ADB។ គម្រោងនេះផ្តោតលើការស្តារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសមុទ្រ ជំរុញឱ្យវិស័យជលផលមាននិរន្តរភាព និងកែលម្អជីវភាពរស់នៅរបស់សហគមន៍ជាតិដើមដែលអាស្រ័យជលផល។ ដោយជួបជាមួយគ្រួសារអ្នកនេសាទ និងសមាជិកសហគមន៍ លោកបានបញ្ជាក់ឡើងវិញអំពីតួនាទីរបស់ ADB ជាដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ពហុភាគីធំបំផុតរបស់កម្ពុជា និងការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះគម្រោងដែលបង្កើតផលប៉ះពាល់យូរអង្វែង។

បច្ចុប្បន្ន ADB មានគម្រោងវិនិយោគនៅកម្ពុជាមានតម្លៃប្រមាណ២,២ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ADB បានផ្តល់មូលនិធិជាមធ្យមប្រមាណ៣៥០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ យុទ្ធសាស្ត្រភាពជាដៃគូរបស់ ADB ជាមួយកម្ពុជា (២០២៤-២០២៨) បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ ADB ចំពោះការអភិវឌ្ឍន៍របស់ប្រទេសកម្ពុជា។